ساخت یا خرید زیرساخت دادههای مالی: آنچه تیمهای فینتک باید در نظر بگیرند
دوشنبه ۱۱ خرداد ۱۴۰۵
احسان گورابی
مقدمه
دادههای مالی در قلب تقریباً تمام محصولات فینتک، سیستمهای معاملاتی و پلتفرمهای سرمایهگذاری قرار دارند. چه یک تیم در حال ساخت یک پایپلاین تحقیقاتی کمی باشد، چه یک سیستم مدیریت پرتفوی یا داشبورد تحلیلی برای مشتریان، این زیرساخت داده است که در نهایت میزان دقت، مقیاسپذیری و عملکرد محصول را تعیین میکند.
یکی از تصمیمهای کلیدی تیمهای فینتک این است که آیا این زیرساخت را خودشان بسازند یا آن را از یک ارائهدهنده بیرونی تهیه کنند. در نگاه اول، ساخت داخلی جذاب به نظر میرسد، چون کنترل کامل روی داده و امکان سفارشیسازی بیشتری فراهم میکند. اما در عمل، پیچیدگی جمعآوری، پاکسازی، استانداردسازی و نگهداری دادههای مالی معمولاً بسیار بیشتر از چیزی است که در ابتدا تصور میشود.
در مقابل، استفاده از APIهای داده مالی این امکان را میدهد که تیمها به جای درگیر شدن با زیرساخت داده، روی توسعه محصول تمرکز کنند. انتخاب بین این دو رویکرد به عواملی مانند مقیاس کسبوکار، توان فنی و اهداف بلندمدت سازمان بستگی دارد.
زیرساخت داده مالی شامل چه چیزهایی است؟
زیرساخت داده مالی فقط به دسترسی به قیمت سهام یا اطلاعات بنیادی شرکتها محدود نمیشود. این مفهوم کل چرخه عمر داده را پوشش میدهد: از دریافت و پردازش گرفته تا ذخیرهسازی و ارائه داده.
در مرحله دریافت داده، سیستم باید به منابع مختلفی مانند بورسها، نهادهای نظارتی و ارائهدهندگان داده متصل شود. این منابع معمولاً دادهها را در قالبهای متفاوت ارائه میدهند، بنابراین لازم است دادهها تبدیل و استانداردسازی شوند.
در مرحله بعد، دادهها باید پاکسازی و اعتبارسنجی شوند. دادههای ناقص، ناسازگار یا دارای خطا باید اصلاح شوند و شناسهها بین مجموعههای مختلف داده هماهنگ شوند. در غیر این صورت، تحلیلها میتوانند نتایج اشتباه تولید کنند.
سپس نوبت به ذخیرهسازی و بازیابی داده میرسد. زیرساخت باید به گونهای طراحی شود که هم دسترسی بلادرنگ و هم تحلیل تاریخی را پشتیبانی کند؛ معمولاً با ترکیبی از پایگاههای داده زمانسری و سیستمهای تحلیلی مقیاسپذیر.
در نهایت، لایه ارائه داده قرار دارد؛ جایی که APIهای داده مالی نقش اصلی را ایفا میکنند و امکان استفاده ساده و استاندارد از دادهها در اپلیکیشنها، سیستمهای معاملاتی و داشبوردها را فراهم میکنند.
ساخت زیرساخت داده در داخل سازمان
ساخت زیرساخت داده مالی در داخل سازمان یک کار پیچیده و چندلایه است که به تخصص در حوزههای مختلف نیاز دارد؛ از قراردادهای دسترسی به داده گرفته تا طراحی معماری سیستم و نگهداری مداوم.
اولین قدم، تأمین داده است. این کار معمولاً شامل مذاکره با بورسها یا ارائهدهندگان داده و مدیریت قراردادهای مجوز استفاده از داده میشود. پس از آن، باید کانکتورهایی طراحی شود تا دادهها به صورت لحظهای یا دورهای وارد سیستم شوند.
یکی از سختترین بخشها، استانداردسازی و یکپارچهسازی دادهها است. چون دادهها از منابع مختلف با ساختارها و شناسههای متفاوت میآیند، باید فرآیندهایی طراحی شود که این تفاوتها را به یک مدل واحد تبدیل کند.
از طرف دیگر، با افزایش حجم دادهها، موضوع مقیاسپذیری مطرح میشود. سیستم باید بتواند رشد داده و افزایش درخواستها را مدیریت کند که معمولاً نیازمند زیرساخت ابری و معماری توزیعشده است.
در کنار این موارد، نگهداری سیستم نیز دائماً ادامه دارد. تغییر در فرمت دادهها، الزامات جدید قانونی و تغییرات بازار باعث میشود خطوط داده نیازمند پایش و بهروزرسانی مداوم باشند.
نکته مهم دیگر این است که نگهداری این زیرساخت، منابع مهندسی را درگیر میکند و ممکن است باعث شود تیم به جای تمرکز بر ویژگیهای اصلی محصول، صرفاً درگیر مسائل زیرساختی شود.
مقایسه ساخت در برابر خرید
در مقایسه این دو رویکرد، چند معیار اصلی اهمیت دارد: هزینه، زمان ورود به بازار، مقیاسپذیری و انعطافپذیری.
ساخت داخلی معمولاً نیازمند هزینه اولیه بالا است؛ شامل زمان مهندسی، زیرساخت و قراردادهای داده. اگرچه در بلندمدت ممکن است مقرونبهصرفه شود، اما شروع آن سنگین است.
در مقابل، استفاده از APIهای داده مالی معمولاً بر اساس اشتراک انجام میشود و هزینه اولیه را کاهش میدهد. همچنین نگهداری و بهروزرسانی سیستم بر عهده ارائهدهنده است.
از نظر زمان ورود به بازار، ساخت یک سیستم کامل ممکن است ماهها یا حتی سالها طول بکشد، در حالی که استفاده از API میتواند در چند روز یا چند هفته انجام شود.
در بحث مقیاسپذیری نیز ارائهدهندگان API معمولاً زیرساخت آماده برای حجم بالای داده دارند، اما در سیستمهای داخلی این موضوع باید بهصورت جداگانه طراحی و مدیریت شود.
در نهایت، ساخت داخلی انعطاف بیشتری برای سفارشیسازی فراهم میکند، اما APIهای جدید نیز تا حد زیادی این نیازها را پوشش میدهند.
چه زمانی خرید انتخاب بهتری است؟
در بسیاری از موارد، خرید زیرساخت داده انتخاب منطقیتری است؛ بهخصوص برای تیمهایی که سرعت توسعه و بهرهوری منابع برایشان مهم است.
استارتاپها بیشترین بهره را از این مدل میبرند، چون میتوانند بدون درگیر شدن با پیچیدگیهای زیرساختی، روی توسعه محصول تمرکز کنند.
حتی سازمانهای بزرگ نیز معمولاً از مدل ترکیبی استفاده میکنند؛ یعنی بخشهایی را خودشان توسعه میدهند و برای داده و زیرساخت از سرویسهای خارجی استفاده میکنند.
همچنین خرید زیرساخت، ریسک عملیاتی را کاهش میدهد. ارائهدهندگان حرفهای معمولاً کیفیت پایدار داده، دسترسپذیری بالا و پشتیبانی مستمر ارائه میدهند.
در شرایطی که سرعت و پایداری اهمیت دارد، استفاده از زیرساخت آماده معمولاً مزیت رقابتی ایجاد میکند.
جمعبندی
با حرکت بازارهای مالی به سمت دادهمحوری، اهمیت زیرساخت داده بیش از گذشته شده است. چه در حال ساخت سیستمهای معاملاتی باشید، چه ابزارهای تحلیلی یا محصولات مشتریمحور، زیرساخت داده باید قابل اعتماد، مقیاسپذیر و ساده برای یکپارچهسازی باشد.
برای بسیاری از سازمانها، استفاده از APIهای داده مالی سریعترین و کمریسکترین مسیر برای رسیدن به این هدف است. به جای سرمایهگذاری سنگین برای ساخت از صفر، میتوان از زیرساختهای آماده استفاده کرد.
Intrinio این زیرساخت را از طریق APIهای مقیاسپذیر ارائه میدهد که شامل دادههای بازار، اطلاعات بنیادی شرکتها و دادههای سطح سازمانی است.
در نهایت، انتخاب «خرید به جای ساخت» به تیمها کمک میکند توسعه را سریعتر پیش ببرند، پیچیدگی عملیاتی را کاهش دهند و تمرکز خود را روی نوآوری و خلق ارزش در محصولات مالی بگذارند.